سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

45

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ براى كسانى كه مانع از دخول مساجد شدند و خواستند طريق بندگى و عبادت را به بندند نتيجه عمل آنها خوارى و ذلت در دنيا و مر ايشان راست در آخرت بكيفر اعمالشان عذاب و شكنجه بزرگ . وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ لام ، و للَّه ، لام تخصيص است ، مشرق محل بر آمدن خورشيد و مغرب محل غروب آن ، و شايد اينكه مالكيت خود را اختصاص داده بمشرق و مغرب كه اضافه بطلوع و غروب شمس دارد براى عظمت خورشيد است كه در عالم ماديات خورشيد بسيار مهم و قابل اهميت است و در آنجا كه اظهار بزرگى خود نموده و ربوبيت خود را اضافه مينمايد بمشرق و مغرب رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَ رَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ نيز شرافت شمس را مىرساند و تثنيه مشرقين و مغربين كه پروردگار دو مشرق و دو مغرب است شايد باعتبار اين است كه مشرق و مغرب زمستان غير از مشرق و مغرب تابستان است و در جاى ديگر بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ شايد باعتبار اين باشد كه هر روز مشرق و مغربى دارد همين طورى كه عقل در عالم مجردات مظهر اتم اوصاف ربوبى است خورشيد نيز در عالم ماديات و طبيعيات مظهر و نماينده آثار الهى است و آنچه بهجت و جمال و كمالى در عالم طبيعيّات به نظر مىآيد بنمايندگى نور خورشيد تحقق پذيرفته و بنور و ضياء آن نباتات و گياهان از زمين روئيده مىگردد و حيوانات نشو و نما مىنمايند و جواهرات معدنى از قبيل الماس و ياقوت و زمرد تماما از نفوذ نور خورشيد پديد مىگردند . بلكه چنانچه كشفيات جديده امروزه نشان مىدهد تمام الوان و رنگهاى مختلف از سرخى و زردى و سبزى و غير آن كه در موجودات ديده مىشود تماما همان اشراق نور خورشيد است كه باختلاف محل و خصوصيت اجسام نمايش مىنمايد و گر نه مواد و اجسام در مرتبه ذات هيچ رنگى ندارند .